Gönderen Konu: “E” DEFTER, FATURA, BEYANNAME VE MALİ MÜHÜR  (Okunma sayısı 8085 defa)

Çevrimdışı CENK

  • Global Moderator
  • Yeni Üye
  • *****
  • İleti: 33
“E” DEFTER, FATURA, BEYANNAME VE MALİ MÜHÜR
« : Mart 04, 2012, 05:56:05 ÖS »
                                                                              “E”    
                                                         DEFTER, FATURA, BEYANNAME   
                                                                VE MALİ MÜHÜR

Teknoloji artık herkes tarafından kabul edileceği gibi hayatımızın her noktasına girdi.  Bu süreç Türkiye’de Avrupa’ya göre yeni sayılabilir fakat kullanılan teknoloji üst düzeydedir.
Meslek mensupları ise yaptıkları işler gereği bunu en fazla hisseden kesimlerden birisidir.  Hatta devletin bu konudaki ilerlemelerde özellikle meslek mensuplarına tercih hakkı bırakmadan uygulamaları zorunlu hale getirmektedir ve Gelir İdaresinin buralarda sağlamış olduğu faydalar sebebiyle şu anda tüm projeleri “e” ile başlamaktadır. Aslında meslek mensupları tarafından uygulamalar ilk başta zor gelmesi hatta önemli itirazlar olmasına rağmen uygulamalar hayata geçmiştir. Örneğin Ba-Bs yıllık olan beyan şuan aylık alınmaktadır ya da KDV İade bildirimleri çok tepki çekmiş olmasına rağmen uygulamaya girdi yine tüm meslek mensupları tarafından tepki ile karşılanan ama Nisan ayından itibaren uygulanacak olan VUK 413 ekindeki bildirim gibi İşte bu noktada gelecekte meydana gelebilecek değişiklikleri öngörmek için e beyanname,  e fatura, e defter ve mali mühür konularını incelemek gerekmektedir.

NEREDEN GELDİ?
Uygulamaların geçmişi çok eskiye dayanmamaktadır. Yaklaşık 10 yıl önceye gitmek yeterlidir. Uygulama ilk önce e bilet ile başladı. Fakat hazırlık çalışmaları bundan da eski olmasına rağmen  uygulamaya alt yapı yetersizlikleri sebebiyle geçmemiştir. 
E-defter ile ilgili 11 Temmuz 2006 tarihinde VUK 361 (http://www.gib.gov.tr/index.php?id=1028)    sayılı tebliğ çıkartıldı. Fakat hayata geçmedi.
Daha sonra 6 şirket , bunlardan 5 tanesi Telekomünikasyon şirketi, 1 tanesi de diğerlerinden çok farklı olan Bursa Gaz. (Bursa Gaz diğer 5 şirketin aksine hizmet değil mal satmaktadır fakat sattığı mal ise bu işe uygun sayaçta teslim şeklinde olduğu için) Gelir İdaresinden özel izinle e faturaya geçmek istediklerini belirtip izin aldılar. Uygulamaya bakıldığında Avrupa’da elektronik faturaya çok daha önce geçilmişti (http://eeiplatform.com/) ve geçen firmalardan alınan geri bildirimlerde önemli avantajlar sağladıklarını belirtmişlerdir. Örneğin etkinlik, maliyetlerde düşme, müşteri ödemelerindeki tahsilat hızları ve mutabakatlardır. Türkiye’ de e faturaya geçen şirketlerde bunları baz alarak uygulamayı başlatan müşterilerine özel kampanyalar bile sunmaktadırlar.
05.03.2010 yılında ise e fatura ile ilgili VUK 397 (http://www.gib.gov.tr/index.php?id=1028) yayımlandı. 13.12.2011 tarihinde yayımlanan Elektronik Defter Genel Tebliğ 1 (http://www.gib.gov.tr/index.php?id=1028)  ve son olarak 28.02.2012 tarihinde yayımlanan e defter uyumluluk onay klavuzu (http://www.gib.gov.tr/index.php?id=720&tx_ttnews[tt_news]=2012&tx_ttnews[backPid]=718&cHash=f69e27e16e)
Elektronik defter 02.03.2012 itibari ile Toplamda 286 A.Ş. ve LTD. ŞTİ. Tarafından kullanılmaktayken 17.08.2011 tarihi itibari ile 2.715 Kamu Kurum ve Kuruluşu tarafından kullanılmaktadır.
Aslında burada en çarpıcı nokta şuan Türkiye’de düzenlenen toplam faturanın ¼’ü e fatura üzerinden gitmektedir.
Gelir idaresi e beyannamede ise sürecini tamamlamış görünmektedir şuan yaklaşık 38 adet beyanname türü gelir idaresine e beyanname uygulaması üzerinden gitmektedir.

E-FATURA KULLANMANIN MALİYETİ NEDİR? 
E-fatura kullanmak temelde her web uygulaması gibi sadece bir pc ve bir internete ihtiyaç duymaktadır.  Bu yüzden ekstradan bir ücrete gerek duymamaktadır ve ucuz bir yöntemdir. Fakat e fatura diğer e uygulamalardan farklı olarak iş yapış şekli organizasyon yapısının onay mekanizmalarının tekrar planlanması gerekmektedir. Çünkü en basit fatura siparişten başlayan malın teslimi ve ödemeye kadar giden bir süreçtir işte maliyeti şirketlerde öncelikle yazımlarının bu sisteme hazır hale getirilmesi ile başlamaktadır ya da firmalar bu sisteme uygun yazılımları kullanmaya başlamalıdırlar.

E FATURAYI KİMLER KULLANABİLİR?
Şuan uygulamayı A.Ş.’ler ve LTD.ŞTİ.’ler kullanabilir ve yukarıda belirttiğim 6 şirket dışında gerçek kişilere tüketicilere bu uygulama açık değildir. Yani e faturada temel belirleyici faturayı alandır. Bir e fatura uygulamasının başlatılabilmesi için fatura alan ve verenin izin alması gerekmektedir böylelikle e fatura uygulaması başlar.  E-fatura uygulaması 2 temel yöntem sunmaktadır
Birincisi e fatura portalı üzerinden fatura düzenlenebilir. İkincisi ise daha büyük firmaların tercih ettikleri entegrasyon sistemi, teknik olarak az sayıda fatura düzenleyen firmalar portalı çok sayıda fatura düzenleyen firmalar ise entegrasyonu kullanmaktadır bunun nedeni yazılımlarındaki modüllerin entegrayonları  ve  firmalara özel uygulamaları sınırlamamalarıdır mesela irsaliye no ya da özel kodlar gibi bilgiler e fatura üzerinde yer almaktadır.
E-fatura da ikili yapı kullanılabilir yani firma hem kağıt ortamında fatura düzenleyebilir yani hem kağıt ortamında fatura düzenleyebilir hem e fatura hatta bir firmaya önce e fatura sonra kağıt ortamında fatura düzenleyebilir ya da tam tersi ama aynı fatura hem kağıt hem e fatura olarak düzenlenemez.

MALİ MÜHÜR NEDİR?
Mali mühür kısaca e imzanın kurumlardaki karşılığıdır ve yasal düzenlemeler çerçevesinde kullanılmak üzere, tüzel kişi ve kurumlara ait veri bütünlüğünün, kaynağın ve içeriğin garanti altına alınmasını ifade eder. Teknik olarak ise TÜBİTAK-UEKAE tarafından kurulan elektronik sertifika alt yapısıdır.
Uygulamada ise e fatura ya da e defter kullanmak isteyenler öncelikle Gelir İdaresine başvuruda bulunmalı başvurusu olumlu bulunanlara TUBİTAK’a mali mühür için başvurabilir onayı alanlar TUBİTAK’tan mali mühür alabilirler. Mali Mühür USB ya da yazılımlardaki entegrasyon ile kullanılabilir.

E-DEFTERDE SON DURUM NEDİR?
Yasal düzenlemeleri yukarıda belirttiğim e defter bazı sektörlerde 2012 yılının sonuna kadar kullanılmaya başlanacak e defter e faturadan yasal olarak biraz farklıdır. En temel farklılığı ise e faturayı Gelir İdaresi kullanılmasını AB müktesebatı sebebiyle zorunlu kılamaz fakat e defterde zorunluluk getirebilirki zaten tebliğde belirttiği üzere 2012 yılının sonuna kadar Tütün işletmelerinin bu sektördeki kayıt dışılığının önlenmesi amacıyla e defter uygulamasına geçmesi planlanmaktadır işte e defterin bir farklılığı da uygulamaya herhangibi bir anda geçilebilir olmasıdır.
E defteri gerçek kişi ve kurumlar kullanabilir fakat tebliğde e defteri e fatura ve mali mühürü  kullanan firmalar kullanabilir ifadesi ile A.Ş. ve LTD. ŞTİ işaret etmektedir. E defter uygulaması uluslararası xbrl taxonomy si üzerine geliştirilmektedir. Gelir İdaresinin kılavuzunda belirttiği üzere uluslar arası XBRL-GR taxonomy kümesinden dilediğini kullanacaktır. Tebliğde elektronik defterin şuan sadece Yevmiye ve Büyük defter için geçerli olduğu belirtilmektedir.
Kullanımı ise şuan defter tutma muhasebe işleyişinde değişiklik olmadan kayıtlar gerçekleştirilecek belirlenen periyotlarda gelir idaresine Gelir İdaresinin onayladığı yazılımlar ile e defter modüllerinden ve mali mühürden bilgiler alınarak berat oluşturulacak, bu beratlar Gelir İdaresinin e defter modüllerine aktarılacak ve Gelir İdaresi Berat Sertifika çıktısı üretecek firmalarda e defter ile beraber bu beratları da saklayacaklar.

ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMLERDE NELER OLACAK?
Öncelikle e fatura uygulaması firma sayısı az ama işlem hacmi çok olan firmaların sistemi kullanıyor olmaları sebebiyle uygulamanın genişleyeceğini düşünmekteyim özellikle tedarikçileri çok olan firmaların geçmesi ile diğer firmalarda bu uygulamaya dolaylı olarak gireceklerdir. Bu durumu ayrıca Devletin de teşvikler nitelikte olması beklenmektedir. Devlet Yasal olarak zorlayamasa da dolaylı zorunluluklular getirilebilir örneğin Devlet ihalesi alan firmaların e fatura kullanması 4734 sayılı kanun gibi kanunlarda zorunluluk haline getirilebileceği söylenmektedir.
Bir diğer gelişme ise e defter uygulaması için yazılımların onay başvuruları ve Gelir İdaresi tarafından bu yazılımların açıklanmasıdır. Sanırım kısa bir süre içerisinde bunları duymaya başlayacağız. Yine bu kapsamda e defter uygulamasının bazı sektörlerde 2012 yılı sonunda uygulanmaya başladığını göreceğiz.
Ayrıca gelir idaresinden e ödeme duyurusu bu gelişmelerle birlikte yapılmıştı sanırım e fatura ve diğer ödemelerin bu sistem üzerinden takibi sağlanacak ve sistemlerin yürütüleceği bir şirket Gelir İdaresi tarafından kurulacak bunun ile alakalı izinlerde bildiğim kadarı ile alındı.
Sanırım bu gelişmeler ışığında şunları söyleyebiliriz yerel vergi daireleri yerine tüm sistemin tek bir merkezden yürütüldüğü buna e vergi dairesi mi denir ya da başka bir isimle mi adlandırılır bilemem ama tek merkezden idaresi sağlanacak artık KDV beyannamesine ya da Ba Bs gibi mutabakatlara gerek kalmayacak ve denetimlerde önemli etkinlikler sağlanacak ve kayıt dışılığın önemli ölçüde önüne geçilecektir.

Cenk İÇER
« Son Düzenleme: Mart 24, 2012, 07:34:20 ÖS Gönderen: Forum Yöneticisi »